GündemŞile

ŞİLE BEZİ VE ÖZELLİKLERİ

Şile Bezi  yöreye özgün bir pamuklu bürümcük dokumadır ve ipek gibi her tür klasik malzemeye uygulanabilen  bir dokuma türüdür.Bürümcük dokumanın yüzeyinin kıvrım kıvrım İnce yollar gibi kendine özgü doğal bir deseni vardır. İpliklerin bütün oranına göre boyut kazanan ve eni dar alan dokumanın buruşuk yapısı ve nedeniyle dokuma ile vücut arasında hava kalır;kumaş vücuda yapışmadığı için ısı yalıtımı sağlanır.Bu nedenle bürümcük dokumalar genellikle iç giyim ve gecelik ya da gömleklerde uygulanır kullanılır.

Şile Bezi hem atkı hem çözgü yönünde çok bükümlü kıvrak iplik kullanılan az sayıda yöresel dokunmadan biridir. Şile bezinin diğer bürümcüklü dokumalar ile kıyaslandığında daha hacimli ve dolgun görüntüye sahip olmasının nedeni budur. Şile bezinin bu özelliği dokumanın benzer yöresel kumaşlardan farklı bir yer edilmesinde en büyük belirleyici etkendir. Bunun yanı sıra kıvrak dokunmadan önce dayanıklılığı arttırmak amacı ile işlemden geçirilmesi dokunmuş ve denizde yıkanması ve kumda kurutulması, Şile Bezi dokumalarının üzerine işveren yöreye özgü karakteristik Şile Bezi motifleri de bu dokunmayı özgün konuma getirir.

 

Şile bezi rahat,hafif ter emici sağlıklı doğal bir giysi olma özelliği ile geniş kullanım alanı bulur. Şile Bezi dokumasında pamuk ipliği kullanıldığı için terletmez sağlıklıdır. Bürümcüklü ve gözenekli yapısı ile vücudun hava almasını sağlar geleneksel olarak rahat ve bol modellerde dikilen Şile Bezi giysiler kullanana tam bir hareket özgürlüğü verir.

Yıkandıkça  beyazlayıp ipek görüntüsü kazanan bu dokumalar  uzun yıllar kullanılabilir. Şile ve çevre köylerinde bugün bilinen şekliyle Şile Bezi dokumalar ile işleme sanatının yaklaşık 150-160 yıldan bu zamana yapıldığı bilinir. Ancak Şile ve çevresi daha eski zamanlarda dokumacılık konusunda ünlenmiş bir yöreydi.

 

Eski ahşap el tezgahlarında önceleri 40-45 santimetre elinde dar bir kumaş olarak dokunan Şile Bezi üretim şekli ilerleyen zaman içinde bazı değişikliklere uğrar. Günümüzde otantik dokumacılık olarak 20 metre ip toplar halinde piyasaya sürülen Şile bezinin eni farklı kullanımlara göre olanak tanıyacak şekilde 40 -65 ve 80 santimetre arasında değişir. Geçmişten günümüze yıllar boyu Şile‘de dokuma işlemi el yapımı eski ahşap el tezgâhlarında ve son dönemlerde modem dokuma tezgâhlarında gerçekleştirilir. Geçmişte yörede güzel olarak adlandırılan bu tezgâhlar üretimi daha hızlı hale getirebilmek için mekik atışının daha seri olmasını sağlayan bir kamçı mekanizmasının kurulu olduğu bir el tezgahları dır. O dönemlerde birçok köyünün kalkınmasında vesile olan Şile Bezi el dokumaları insan ihtiyaçları, talep miktarındaki artış ve ürün çeşitlendirilmesi gibi nedenlerle önce metal Kara tezgahlarda, daha sonra üstün teknolojiyi kullanan model tezgahlarda dokunmaya başlanır. geleneksel usulde yapılan dokumalarda Şile Bezi kireç kaymağına batırıldıktan sonra  Karadeniz’in az tuzlu sularında yıkanıp Şile sahillerinin ince taneli konularının üzerine serilerek kurutulur. Bu süreç sırasında bezinin dokusu ve doğal yollardan işleyen Karadeniz’in suyu ile Şile kumları farklı bir doku kazandırır. Şile Bezine dokuma esnasında desen verme kişi ve çevresindeki bazı bölgelerde hala devam eden bir dokuma biçimidir. Köylerde bu tarz dokumaların eski ve ipekten yapılmış ince kalitede örneklerini görmek mümkündür. Şile Bezi dokumasında en çok tercih edilen yöntem doğal renkte dokunan kumaşları hanımlarının kasnakla  desen işlemeleridir.

Ketencilik  yapıldığı dönemlerde gergefle işleme yaygınken,sonrasında kasnakla işleme tercih edilir olmuştur.

Son yıllarda Şile Belediyesi tarafından Şile Bezi Coğrafi işaretini alarak artık ismini tescillemiş ve ülkenin neresinde dokunursa dokunsun artık ismi “Şile Bezi” olarak ismini Tüm yurtta ve Dünya’da duyurmaya devam edecek.

 

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

three × three =

Başa dön tuşu
Kapalı